Per 1 januari 2015 is – voor BTW doeleinden - de waarde van een niet van het leven afhankelijke erfpacht, gesteld op de waarde in het economisch verkeer van de zaak waarop het erfpachtrecht betrekking heeft. Deze wijziging heeft niet alleen impact op de hoogte van de te betalen belasting, maar ook op de soort belasting. Hoe kan dat?

In de BTW wetgeving zit een anti-misbruik regeling die stelt dat als een erfpachtrecht wordt gevestigd tegen een vergoeding onder de waarde in het economisch verkeer, de vestiging van het erfpachtrecht wordt gezien als een dienst. Dit betreft dan in principe een van BTW vrijgestelde verhuur van de onroerende zaak waarop het erfpachtrecht betrekking heeft. Wel is dan veelal overdrachtsbelasting verschuldigd. Door de nieuwe waardebepaling, zal veelal wel sprake zijn van een waarde in het economisch verkeer, en daarom van een levering van een onroerende zaak. Bij een nieuwe onroerende zaak betekent dit dat vaak een met BTW belaste (maar van overdrachtsbelasting vrijgestelde) levering zal plaatsvinden. Mooi als de onroerende zaak in de BTW sfeer wordt geëxploiteerd, maar niet als sprake is van BTW vrijgesteld gebruik! Dan wordt ineens 21% niet aftrekbare BTW verschuldigd in plaats van 6% overdrachtsbelasting!

Niet in alle gevallen zal sprake zijn van een belaste levering. In gevallen waarin de kostprijs van de onroerende zaak hoger is dan de waarde in het economische verkeer op het moment van vestigen van de erfpacht, zal nog steeds sprake zijn van een BTW vrijgestelde vestiging van het erfpachtrecht, en zal overdrachtsbelasting verschuldigd zijn.

Er is wel een overgangsmaatregel getroffen. Wordt een erfpachtrecht overeengekomen voor 1 juli 2015, en daadwerkelijk gevestigd voor 31 december 2016, dan kan nog gebruik worden gemaakt van de oude regels. Voorwaarde is dat men dit wel in de overeenkomst opneemt. Dit betekent dus dat men tot 1 juli 2015 nog kan kiezen voor toepassing van de oude, of de nieuwe regels.

Vragen over deze materie? Neem contact op met onze specialisten.