Heffingen in de Woestijn; introductie van btw in de Golfregio
Ter gelegenheid van het laatste nummer van de Btw Update van 2017, een wat bijzondere bijdrage. Eind jaren negentig heb ik het voorrecht gehad om de Belastingdienst twee jaar te mogen helpen bij het invoeren van een indirecte belasting op de toenmalige Nederlandse Antillen. Daarover heb ik een artikel geschreven getiteld “heffingen onder de zon” (BTW bulletin 2000, nr 7/8 samen met mr. R.R. Reuijl). Thans heb ik het genoegen om opnieuw te mogen ondersteunen bij de implementatie van een gloednieuwe indirecte belasting. Ditmaal in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), en als adviseur voor lokale ondernemingen bij het invoeren van deze belasting. In deze bijdrage wil ik kort ingaan op de moeilijkheden rond de implementatie van de btw voor bedrijven die in de VAE handel drijven en de belangrijkste regelgeving aanstippen voor zover die bekend is.
Tussen de samenwerkende golfstaten (de GCC) is een overeenkomst gesloten waarin men heeft afgesproken dat per 1 januari 2018 een btw zal worden ingevoerd. Deze overeenkomst lijkt sterk op de Btw-richtlijn zoals wij die binnen de EU kennen, maar heeft geen enkele directe werking (men kan zich er niet op beroepen bij afwijkingen in de lokale wetgeving). Het lijkt er vooralsnog op dat alleen Saudi Arabië en de VAE zich aan deze overeenkomst houden qua implementatiedatum. De andere lidstaten (Oman, Koeweit, Bahrein en Qatar) hebben eind november 2017 nog geen enkele vorm van wetgeving gepubliceerd. Saudi Arabië heeft een redelijk goed implementatietraject doorlopen, met consultatierondes en de publicatie van wet- en aanvullende regelgeving. In de VAE bestaat echter veel meer onduidelijkheid. Ten tijde van het schrijven van dit artikel had de VAE alleen nog een conceptwet gepubliceerd. De onderliggende “regulations” waarin de wetgeving eigenlijk echt praktisch uiteen wordt gezet, zijn half november 2017 gepubliceerd op de website van de belastingdienst, maar werden er binnen twee uur weer vanaf gehaald, omdat dit per ongeluk was gebeurd. Of die regulations de definitieve zijn dan wel een oude versie,
is volstrekt onduidelijk. Bedrijven moeten op dit moment dus beslissingen nemen en hun systemen inrichten op basis van zeer veel onduidelijkheden. Die onduidelijkheden zijn er uiteraard ook voor Nederlandse bedrijven die in de VAE een vestiging hebben of met de VAE handel drijven.
Voor zover de conceptwetgeving wel (enigszins) duidelijk is, wijkt het op diverse punten af van wat we in de EU gewend zijn. Zo is het tarief met 5% laag. Logisch, want men kende in de VAE niet of nauwelijks belastingen (er was ook nog geen echte belastingdienst). Men moet dus langzaam wennen aan het betalen van belasting. Er is verder een 0% tarief en (een beperkt aantal) vrijstellingen. Het aftrekrecht als zodanig is redelijk in lijn met andere btw systemen in de wereld; rechtstreeks toerekenen van kosten aan met btw belaste prestaties en aan van btw vrijgestelde prestaties, en dan een gedeeltelijke aftrek voor de gemengde kosten. Echter, waar de meeste systemen uitgaan van een pro-rata op basis van omzetverhoudingen, gaat men in de VAE uit van de verhouding tussen de (direct toegerekende) aftrekbare en nietaftrekbare btw. Dat betekent dat men dus niet alleen moet bijhouden hoeveel btw kan worden afgetrokken, maar ook hoeveel er niet kan worden afgetrokken! Dit kan tot heel rare verhoudingen leiden. Echter, toepassen van een afwijkende, meer redelijke sleutel is wel toegestaan. Daar is echter wel vooraf toestemming van de fiscus voor nodig.
Voor Nederlandse ondernemingen die met de VAE handel drijven, is van belang dat er verleggingsregelingen gelden, waardoor een registratieplicht niet snel zal voorkomen bij handel met andere ondernemingen in de VAE. Mocht het voorkomen dat een Nederlandse ondernemer tegen VAE btw oploopt, dan lijkt er een teruggaverecht te komen voor buitenlandse ondernemingen. Als de finale regelgeving dat in ieder geval toestaat. Vooralsnog kijken we hier in de VAE reikhalzend uit naar de definitieve regels die in 2018 ingaan!
Rick Franke
Dit artikel is gepubliceerd in BTWUpdate 2017, nr. 10
Rick Franke maakt sinds de start van dit periodiek (begin 2015) deel uit van de vaste schrijversstaf.